اسكندر بيگ تركمان
1045
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
طلبكار عافيت مسلمانانست شايد صورتى روى نمايد كه لايق دولت طرفين و موجب سلامت و عافيت هر دو گروه باشد . حضرت اعلى بلفظ گهربار در نثار اظهار فرمودند كه در كس فرستادن زينل بيك مضايقهء نيست اما بغداد ملك موروث همايون ما است و از يد تصرف متغلبه و جمعى كه با آل عثمان ياغى و طاغى بودند گرفته دفع آن گروه طاغى كرديم اولى اين بود كه نيكخواهان سلسله آل عثمان ملك موروث اين - خاندان را بما مسلم داشته مناقشه ننمايند كه رابطهء مصالحه و دوستى كه فيما بين واقع بود استحكامى تازه يابد و ازين طرف نيز كماكان شرايط مؤالفت و دوستى بظهور آيد و چون حضرت خواندگار خادم الحرميناند خدمت روضات مقدسات ائمه كرام بغداد را كه آباء و اجداد همايون ما اند بما انسب دانسته بازگذارند . چون در مقام مناقشه و مجادله شدند ما نيز همت بحراست آن گماشته زياده از مقدور بذل جهد مينمائيم اميد كه آنچه خير و بهبود خلايق باشد از پردهء تقدير بجلوهگاه ظهور آيد و زينل بيك جانى - بيك شاملو را كه مرد كارآگاه سخندانست در مرافقت على بيك و چاوش مذكور نزد سردار فرستاد و ميانهء او و سردار و امراء و پاشايان روميه گفت و شنيد سپاهيانه بسيار واقع شد و سردار در حصول مدعاى خود اصرار مينمود و از سخنان روى اندودش وحشت بر وحشت ميافزود از اينطرف نيز كذلك مجملا هيچ اثرى بر اين رفت و آمد مترتب نگشت بعد از معاودت جانى بيك زينل بيك و امراء عظام صلاح در محاربه ديده دانستند كه صولت سپاه روم و استخلاص محصوران جز بتحريك تيغ تيز و شمشير خونريز ميسر نيست لهذا بمحاربهء راسخ و جازم گشته با لشكر آراسته و دلاوران جوشن پوش پرخاشجوى پيراسته كه بارقهء گله خودشان روشنى بخش آئينه آفتاب بود و دشت و صحرا از شقهء سنان و بيدق گلگونشان [ 736 ] لاله زارى مينمود همه با تازى نژادان هامون نورد برق رفتار كه بسرعت تك بر زمان آينده پيشى گرفتى و كوه پيكران جهان گرد كه از تندى جولان با باد صبا دوش بر دوش رفتى از جسر عبور نموده بعزم جنك متوجه اردوى سردار گشته با قرب سى هزار جوان رزم آزماى نيزهدار و تفنگچيان باريك بين جلادت شعار در برابر آن سپاه بيشمار صفوف قتال آراست خلف بيك سفرهچى باشى كه بهر اولى و چرخچى معين بود پيشتر رفت و ميمنه و ميسره سپاه منصور بمردان كار و دليران معركهء كارزار استحكام يافته مرتبه بمرتبه بهمراهى جنود اقبال پيش ميرفتند تا آنكه بعد مسافت بقرب انجاميده بين العسكرين يك فرسخ بيش نبود از طرف روميه اصلا آثار مقابله ظهور نيافت . زينل بيك و امراء عظام در همانجا فرود آمده از وفور تهور و مردانگى شاميانها بر پاى كرده در عرصهء رزم مجلس بزم آراستند و زينل بيك رقعهء به اين مضمون بحافظ احمد پاشا نوشته فرستاد كه اين است : ما با فوج قليلى بعزم ملاقات آمدهايم و قرب جوار دست داده لايق نمينمايد كه آن صاحب سعادت با وجود كثرت لشكر و حشر و اظهار دلاوريها و لافهاى گزاف از مقابلهء فوجى از افواج قاهرهء قزلباش احتراز كرده بجنگ پيش نيابند و مصدر بدنامى خانوادهء آل عثمان گردند . در حين رقعه فرستادن سوار شده پيشتر رفتند چنانچه مسافت زياده از يك دو ميدان راه نماند و دليران جنگجو سپاه چرخچى تا كنار خندق راندند و چند نفر رومى را در كنار دستگير كردند . زينل بيك در جائى كه رسيده بود باز فرود آمده شاميانها افروخت و بزمى ديگر آراسته در انتظار جواب رقعه نشست عساكر روميه در كنار خندق صف كشيده بروش قلعه داران بحراست اردوى خود ميپرداخت و جرأت بيرون آمدن مطلقا نكردند و سردار در جواب رقعه و بمقابله در